สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (6)

อาจารย์หม่อม เขียนเรื่องสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ต่ออีกในคอลัมน์ “สยามรัฐหน้า๕” ฉบับวันที่ 14 กันยายน 2511 ดังต่อไปนี้

“ยังมีเรื่องที่เกี่ยวกับปฏิภาณของสมเด็จฯวัดบวรฯ อีกเรื่องหนึ่งซึ่งน่าจะนำมาเขียนเก็บรวบรวมเอาไว้ในที่นี้ด้วย

ประมาณ สักสามทสิบปีมาแล้วเห็นจะได้ มีพระภิกษุรูปหนึ่งเขียนหนังสือไปถึงเจ้านายองค์หนึ่งที่ทรงดำรงตำแหน่งสูง อยู่ในวงการรัฐบาล หนังสือนั้นตำหนิติเตียนเจ้านายองค์นั้นต่าง ๆ และลงท้ายด้วยการแช่งชักให้เจ้านายองค์นั้นมีอันเป็นไปต่าง ๆ อีกด้วย

ท่านผู้ที่ถูกแช่ง จึงส่งหนังสือนั้นมาถวายสมเด็จฯ พร้อมกับขอให้จัดการกับพระภิกษุรูปนั้น

ตามรอยคึกฤทธิ์ 7 : สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (5)

ฉบับที่แล้วเล่ามาถึงตอนที่ อาจารย์หม่อมท่านทอดด้วงโสน ไปถวายสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ขอให้ฉันอาหารที่พ่อ-แม่ ของท่านอาจารย์หม่อมชอบกิน เพื่อที่จะอุทิศส่วนกุศลไปถึงพ่อแม่แต่พอถึง “ด้วงโสน” ซึ่งเป็นหนอน ท่านสมเด็จพระสังฆราชเจ้า ฯ ท่านรับไม่ไหวแล้ว
อาจารย์หม่อมท่านเขียนเล่าว่า
..................
“พอเปิดฝายื่นชามเข้าไป จะประเคน ท่านมองดูด้วงในชาม แล้วท่านก็หดมือ ถามว่า
“นี่อะไร ? ”
“ด้วงโสน” ผมว่า
“ไม่กินว่ะ ใครจะไปกินหนอน”
“เอาหน่อยน่า แม่ชอบกิน” ผมออด
“วันนี้ ไปรษณีย์ปิดโว้ย” สมเด็จฯท่านว่า “กันกินไม่เป็น เห็นเข้าก็คลื่นไส้ ใครจะไปกินลง”
“แล้วจะทำยังไงดีล่ะ” ผมถาม
“เอ็งกินเข้าไปเองก็แล้วกัน”
“มันก็ไม่ถึงแม่นะซี” ผมเถียง
“นั่นแหละ ดีกว่าอะไรทั้งหมด “ สมเด็จฯ ท่านว่า “พ่อแม่นั้นรักลูกยิ่งกว่าอะไรทั้งนั้น พ่อแม่ยอมอดเพื่อให้ลูกได้กิน ถ้าแม่เอ็งรู้ว่าเอ็งได้กินสิ่งที่เขาชอบ เขาก็คงดีใจมาก ทำให้พ่อแม่ได้ยินดี มีความสุขใจนั้น เป็นบุญหนักหนาอยู่แล้ว”

ตามรอยคึกฤทธิ์6 : สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (4)

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (4)
เกร็ดประวัติสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ที่ พลตรี ม.ร.ว คึกฤทธิ์ ปราโมช เขียนเล่าไว้ยังนำมาลงต่อได้สักสองตอนครับ
วันนี้เชิญอ่านต่อได้เลยครับ
“พูดกันทางเมตตา ฝรั่งเขามีนักบุญที่บวชเป็นพระชื่อ เซนต์ ฟรังซิส แห่งอัสสิซี ผู้ซึ่งมีเมตตาสูงขนาดนกป่าบินเข้ามาห้อมล้อมท่าน ไม่เกรงกลัวเลย
เมืองไทยเราก็เคยมีพระสังฆราชไก่เถื่อน ซึ่งว่ากันว่าท่านมีเมตตาสูงขนาดไก่ป่าที่เปรียวที่ที่สุดนั้นมาหาท่านได้
ถ้าจะขนานนามสมเด็จฯแบบนี้ก็เห็นจะต้องเรียกท่านว่า “สังฆราชจิ้งจก”
เพราะท่านเลี้ยงจิ้งจกเชื่องทั้งกุฎิของท่าน
เวลาสมเด็จฯฉันเช้าหรือเพล ท่านก็ออกไปนั่งที่ห้องเล็กหน้ากุฏิ หันหลังพิงฝา
ข้าวเพียงช้อนถ้วยเดียว ท่านฉันอยู่ตั้งนานไม่รู้จักหมด
แต่ขณะที่ฉันนั้นท่านก็หยิบข้าวสุกทีละเมล็ดจิ้มกับข้าวอย่างนั้นบ้างอย่างนี้บ้าง แล้วก็เอาติดไว้ที่ฝาเบื้องหลัง ท่านเอานิ้วเคาะที่ฝาเบา ๆ ทีหนึ่งหรือสองที จิ้งจกก็วิ่งออกมากิน
บางตัวก็ออกมาคอยอยู่เลย
และกินจากมือท่าน
บางวันดูเหมือนว่าจิ้งจกจะได้กินข้าวมากกว่าสมเด็จฯ
ความเมตตานั้นมีหลายชั้นเหลือเกิน
บางคนเมตตาสัตว์เฉพาะบางชนิด
เช่นสัตว์ที่สวยงาม หรือฉลาด หรือมีราคา
แต่สมเด็จฯท่านเมตตาแม้จิ้งจกที่เป็นสัตว์เลื้อคลาน ซึ่งคนส่วนมากรังเกียจ
เรื่องนี้ผมเคยแต่นั่งดูแล้วเก็บเอาไว้ในใจ ไม่เคยถามท่าน และท่านก็ไม่เคยพูดกับผม
แต่ดูเหมือนหับว่าท่านรู้จักกับจิ้งจกทุกตัวในกุฏิ
และจิ้งจกตัวหนึ่งก็เป็นอีกชีวิตหนึ่งในโลก ที่มีชีวิตเป็นอนันต์นี้
พูดถึงเรื่องสมเด็จฯฉันข้าวก็เห็นจะต้องบอกไว้ด้วยว่า ตั้งแต่ผมได้รู้จักเคารพนับถือท่านมาหลายสิบปีตั้งแต่ยังเป็นเด็กเล็กมาจนโต เคยเห็นแต่ท่านฉันเพื่ออยู่แท้ ๆ ไม่เคยเห็นท่านสนพระทัยในอาหารที่เขาประเคนท่านเลย
ดูสมเด็จฯฉันข้าวแล้วก็เหมือนกับดูคนเติมน้ำมันรถ หรือเอาถ่านใส่ไฟในเตาเพื่อมิให้ดับ มิได้มีความคิดถึงการกินข้าวด้วยความเอร็ดอร่อยเกิดขึ้นในใจเลย
บางทีมีคนเอาอาหารตกแต่งแล้วอย่างประรีตไปถวายท่าน ท่านก็ฉันเพียงเพื่อฉลองศรัทธา แล้วก็แค่นั้น
ผมเองชอบทำบุญไปให้พ่อให้แม่
พ่อแม่ที่ตายไปแล้วชอบกินอะไร ก็มักจะหาของเหล่านั้นไปถวายพระ
แล้วก็กรวดน้ำไปให้พ่อให้แม่ได้กนในปรโลก
ทำแล้วก็เกิดความสบายใจได้มาก
จำได้ว่าครั้งแรกนำเอาแกงที่พ่อเคยชอบกินไปถวายสมเด็จฯตอนท่านฮันเพล
ท่านรับประเคนแล้ว ท่านก็ยังเฉย ๆ อยู่
ผมก็ทูลว่า ต้องขอแรงเป็นพิเศษ ฉันแกงสักช้อนหนึ่งเถิด จะได้กรวดน้ำไปให้พ่อได้กิน เพราะพ่อชอบกินแกงอย่างนี้
“อ๋อ” สมเด็จท่านว่า “เอ็งเห็นพระเป็นตู้ไปรษณีย์หรือ ？”
ผมก็รับว่าใช่ ฉันให้หน่อยเถอะน่า จะได้สบายใจ
ท่านก็ฉันให้
ผมก็กรวดน้ำไปให้พ่อ
ต่อมาก็เป็นที่รู้กัน มีอะไรที่พ่อแม่ชอบกินและคิดถึงพ่อถึงแม่ขึ้นมาก้หาของไปถวายสมเด็จฯแล้วก็กรวดน้ำไปให้ทุกครั้งไป
แม่ผมชอบกินด้วงโสนอย่างยิ่งยวด
สำหรับคนสมัยใหม่ที่ไม่รู้จักก็ขอบอกว่าด้วงโสนนั้นเป็นตัวด้วงขาว ๆ ยาวขนาดนิ้วก้อย เกิดในต้นโสน ได้ตัวมามากพอแล้วก็เอาผัดตีกระเทียมใส่หมูเล็กน้อยเหยาะน้ำปลาดีหน่อยหนึ่ง กินกับข้าวร้อน ๆ ดีนัก
ถ้าจะดูกันอย่างหึวาม ก็เหมือนหนอนตัวโต ๆ ผัด
ครั้งหนึ่งหาด้วยโสนมาได้ ผัดตีกระเทียมอย่างที่แม่เคยชอบกิน รับเอาไปถวายสมเด็จฯที่วัดบวรฯ ให้ทันเพล
พอเปิดฝา ยืนชามเข้าไปจะประเคน ท่านมองดูด้วงในชามแล้ว ท่านก็หดมือ ถามว่า
“นั่นอะไร ？”

ตามรอยคึกฤทธิ์ : สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (3)

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ (3)
เกร็ดประวัติของสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ มีมากครับ แต่ที่ พลตรี ม.ร.ว คึกฤทธิ์ ปราโมช ท่านเขียนเล่าไว้นั้น ค่อนข้างจะเป็นเรื่องชั้นยอด
เมื่อวานเสนอเนื้อความจาก “สยามรัฐหน้า ๕” ฉบับวันที่ 12 กันยายน 2511 เนื้อความในคอลัมน์วันนั้นยังไม่จบครับ
เชิญอ่านตอนต่อไปครับ
.................................
“สมเด็จฯทรงมีศิษยานุศิษย์มากมาย ประมาณไม่ได้ ทุกคนก็คงจะยืนยันได้ว่าสมเด็จฯทรงมีความสามารถเป็นอัจฉริยะในอันที่จะทำให้บุคคลได้ความรู้ความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งในธรรมะของพระพุทธเจ้า
แต่สมเด็จฯทรงมีวิธีสอนธรรมอย่างอื่นอีก และทรงปฏิบัติองค์ให้ผู้อื่นเห็นธรรมได้เนืองนิตย์
เป็นต้นว่าธรรมคือความไม่ประมาท
สมเด็จฯเสด็จกลับจากหัวหิน ผมก็ไปเฝ้าเยี่ยมในเย็นนั้น
ที่ปากประตูกุฏิมีต้นอะไรแค่คืบใส่กระป่องนมวางอยู่
ผมถามสมเด็จฯว่าต้นอะไร
ท่านบอกว่า “ต้นพยอมว่ะ สมภารวัดหัวหินท่านให้กันมา”
“โอ้โฮ” ผมว่า
“ทำไมโอ้โฮ ?” สมเด็จฯถาม
“ก็ต้นพะยอมมันต้องใช้เวลาถึงสี่สิบหรือห้าสิบปีตั้งแต่ปลูกจึงจะโตออกดอกได้ สมเด็จแก่จะตายมิตายแหล่อยู่แล้ว จะไปได้ดูดอกมันทันอย่างไร”
“อย่างนั้นหรือ” สมเด็จฯว่า “เอ็งว่ากี่ปีนะ”
“ห้าสิบปี”
สมเด็จฯตะโกนเรียกเวยยาวัจกรลั่นกุฏิ พอเวยยาวัจกรมาเฝ้าแล้วก็รับสั่งให้เอาต้นพะยอมแค่คืบนั้นไปหาที่ปลูกทันที อย่าให้เสียเวลาแม้แต่นาทีเดียว
“ไอ้นี่มันบอกว่าต้องปลูกถึงห้าสิบปี ต้นพะยอมมันจึงจะออกดอก ต้องรีบปลูกเร็ว ๆ อย่าให้เสียเวลา ลุแก่ความประมาทไม่ได้”
ตั้งแต่นั้นมามีต้นอะไรจะปลูก ผมก็รีบปลูก มีอะไรที่จะต้องทำ ผมก็รีบทำให้เร็วที่สุดที่จะเร็วได้ ไม่เคยผัดวันประกันพรุ่ง ลุแก่ความประมาทอีกเลย
ต้นพะยอมที่วัดบวรฯได้ยินใครบอกว่าออกดอกแล้ว ความจริงก็ม่ถึงห้าสิบปีหรอก

วันดีคืนดีก็เอาสมเด็จไปผ่าท้อง ตัดลำไส้ซ่อมเครื่อง แล้วก็เย็บท้องสมเด็จฯปิดไว้ใหม่
ผมไปเยี่ยมสมเด็จฯที่โรงพยาบาล ทูลถามว่าเป็นอย่างไรบ้าง ท่านบอกว่า
“รู้อยู่แล้วว่า เกิด แก่ เจ็บ ตาย เป็นทุกข์ รู้อยู่แล้วว่าสังขารทั้งหลายไม่เที่ยง ไม่ชาตัวตนและเป็นทุกข์ แต่ทั้งรู้อย่างนั้น มันก็ยังเจ็บจริงโว้ย”
เรื่องของสมเด็จฯยังไม่หมด วันนี้เอาไว้แค่นี้ก่อน”
(สยามรัฐหน้า๕ วันที่ 12 กันยายน 2511)
ในคอลัมน์ “สยามรัฐหน้า ๕” วันรุ่งขึ้นคือวันที่ 13 กันยายน อาจารย์หม่อมก็เขียนเล่าเรื่องสมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์ ต่อดังนี้
“วันนี้ต้องขอพูดเรื่องสมเด็จฯวัดบวรฯ ต่อไปอีก
ได้เล่าถึงเรื่องทีท่านสอน อปปฺมาทธรรม ให้แก่ผมมาแล้ว เรื่องต่อไปเกี่ยวกับความไม่โลภ
มีพระมหาองค์หนึ่งบวชอยู่วัดบวรฯ เป็นพระมาจากต่างจังหวัดและยากจนมาก เมื่อถึงเวรจะขึ้นไปอยู่ปฏิบัติสมเด็จฯ ท่านมหาก็นุ่งห่มจีวรที่เก่าขาดขึ้นบนกุฏิสมเด็จฯเสมอ เพราะท่านมหามีอยู่เท่านั้นจริง ๆ หลายครั้งเข้าสมเด็จฯท่านก็เกิดเมตตา จึงประทานผ้าไตรใหม่ให้ท่านมหาชุดหนึ่ง บอกว่าให้เอาไปใช้ได้
ท่านมหาก็มีไตรจีวรใหม่ครองกับเขาบ้าง
พระภิกษุอีกองค์หนึ่งซึ่งไม่ยากจนขาดแคลนได้เห็นท่านมหาได้ประทานไตรจากสมเด็จฯก็เกิดอยากได้ประทานไตรขึ้นมาบ้าง ถึงเวลาที่พระองค์นั้นต้องขึ้นไปอยู่เวรปฏิบัติสมเด็จฯ ท่านก็เลือกเอาแต่จีวรเก่า ๆ ขาด ๆ ครองขึ้นไปทุกครั้ง
สมเด็จฯได้ทอดพระเนตรเห็นก็นิ่งอยู่ ไม่รับสั่งว่าอะไรหรือทรงทำอะไร
แต่พระองค์นั้นก็มิได้เลิกความพยายาม ยังคงนุ่งห่มไตรจีวรที่เก่าและขาดขึ้นไปบนกุฏิสมเด็จฯเสมอเป็นเวลานานพอดู
วันหนึ่งสมเด็จฯท่านเดินไปที่ตู้ แล้วหยิบเข็มกับด้ายมายื่นให้พระองค์นั้น แล้วบอกว่า
“คุณเอาไปเย็บจีวรเสียบ้างซี”
(สยามรัฐหน้า๕ วันที่ 13 กันยายน 2511)

บทความการเมือง:มอเตอร์เวย์บางปะอิน-โคราช

มอเตอร์เวย์บางปะอิน-โคราช
ปัญหาไม่จบสิ้น
โครงการมอเตอร์เวย์บางปะอิน-โคราช ระยะทาง 199 กิโลเมตร เป็นโครงการเก่า พยายามผลักดันกันมาหลายรัฐบาลแล้ว แต่ก็ถูกคัดค้านมาตลอด จึงต้องชะลอไว้ จนกระทั่งมาได้ “งบเข้มแข็ง” ในรัฐบาลนี้ โครงการนี้จึงฟื้นชีพขึ้นมาอีก
รวมทั้งเพิ่มงบประมาณจาก 2 หมื่นเก้าพันล้านเป็น 5 หมื่นกว่าล้านบาทอีกต่างหาก
อนุกรรมาธิการส่งเสริมภาคประชาชนป้องกันการทุจริตประพฤติมิชอบในทรัพย์สินของรัฐ วุฒิสภา แถลงข่าวแสดงความเคลือบแคลงสงสัย เรื่องงบประมาณ เรื่องมีการตัดผ่านพื้นที่มรดกโลกเขาใหญ่ โดยไม่ผ่านกระบวนการทำประชาพิจารณ์ และจะจัดสัมนาเรื่องดังกล่าวในวันที่ 18 ธันวาคม ศกนี้
อันที่จริงโครงการนี้มีปัญหามาตลอด มีการโต้แย้งคัดค้านกันมาก แต่เผลอเมื่อใด กรมทางหลวงก็จะเสนอโครงการต่อรัฐบาลอีก
ตอนรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ์ กรมทางหลวงก็เสนอเข้า ครม. ผ่านงบประมาณสองหมื่นเก้าพันล้านบาท โดยจะให้เอกชนลงทุน (เดือนตุลาคม 2549) ถึงเดือนธันวาคม กรมทางหลวงก็ออกข่าวจะสร้างมอเตอร์เวย์สายนี้ด้วยงบ 3.1 พันล้านบาท
ตลอดปี พ.ศ 2550 ระหว่างการสำรวจเส้นทางและประชาพิจารณ์ มีปัญหาการคัดค้านของชุมชนต่าง ๆ เป็นข่าวตลอดปี แต่ในที่สุดก็สรุปเส้นทางออกมาได้ในปี พ.ศ 2551
โครงการมอเตอร์เวย์นี้ จุดเริ่มต้นโครงการอยู่ที่อำเภอบางปะอิน ต่อจากวงแหวนรอบนอกกรุงเทพฯ ด้านตะวันออก ผ่านอำเภอวังน้อย อำเภออุทัย อำเภอหนองแค อำเภอเมืองสระบุรี อำเภอแก่งคอย อำเภอมวกเหล็ก อำเภอปากช่อง อำเภอสีคิ้ว อำเภอสูงเนิน อำเภอขามทะเลสอ สิ้นสุดที่อำเภอเมืองนครราชสีมา ซึ่งจะบรรจบทางเลี่ยงเมืองพอดี รูปแบบโครงการจะเป็นถนนขนาด 4-6 ช่องจราจร โดยช่วงอำเภอบางปะอิน-แก่งคอย ระยะทาง 45 กิโลเมตร ถนนขนาด 4 ช่องจราจร จากอำเภอแก่งคอย-อำเภอเมืองนครราชสีมา ระยะทาง 120 กิโลเมตร เป็นทางยกระดับขนาด 6 ช่องจราจร ระยะทาง 14 กิโลเมตร ใน 3 ช่วง คือ ทางเลี่ยงเมืองสระบุรี กิโลเมตรที่ 40-กิโลเมตรที่ 47 บริเวณโรงปูนซีเมนต์ทีพีไอ กิโลเมตรที่ 69-กิโลเมตรที่ 75 บริเวณฟาร์มโคนม อสค. กิโลเมตรที่ 82-กิโลเมตรที่ 84 เป็นทางยกระดับที่ลำตะคองขนาด 4 ช่องจราจร ระยะทาง 18 กิโลเมตร ช่วงกิโลเมตรที่ 125-กิโลเมตรที่ 143
และก็ได้เสนอเพิ่มงบประมาณขึ้นเป็น ค่าก่อสร้าง 45,000 ล้านบาท ค่าเวนคืนที่ดิน 4,700 ล้านบาท มีผู้ถูกเวนคืนที่ดินประมาณ 3,400 ราย
แต่ข่าวจากกรมทางหลวงก็มิได้กล่าวถึงการใช้พื้นที่มรดกโลกเขาใหญ่เลย ！
มาถึงรัฐบาล นายสมัคร สุนทรเวช นายกรัฐมนตรีเป็นประธานประชุมคณะกรรมการนโยบายความร่วมมือในการลงทุนระหว่างภาครัฐและเอกชน (PPP : Public Private Partnership Committee) เห็นชอบโครงการนำร่องในการก่อสร้างทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง (บางปะอิน-โคราช) ซึ่งกำหนดไว้ในแผนคมนาคมขนส่งระยะทาง 199 กิโลเมตร มูลค่าก่อสร้าง 59,150 ล้านบาท และการให้เอกชนมาร่วมลงทุน โดยจะมีการจัดตั้งกองทุนเพื่อระดมทุนจากภาคเอกชน ระยะเวลาดำเนินการ 30 ปีขึ้นไป ค่าผ่านทางกำหนดเบื้องต้น 1 บาท/ก.ม. ผลตอบแทนให้เอกชน 12-15 %
มาถึงยุค “งบไทยเข้มแข็ง” จะปรับรายละเอียดของโครงการไปอย่างไรบ้าง ก็ต้องตรวจสอบกัน และเมื่อมาถึงขั้นนี้แล้ว การจะล้มโครงการนี้คงเป็นไปได้ยาก
ยกเว้นแต่เรื่องเส้นทาง ถ้าตัดพิ้นที่มรดกโลกเขาใหญ่จริง ก็จำเป็นต้องเรียกร้องให้แก้ไขเสีย ถ้าไม่แก้ไข โครงการจะสะดุดติดขัดโดยไม่จำเป็น